Co zrobić z pomidorami po zbiorach? Nie wrzucać ich do kompostu!

29. 09. 2025

Sezon pomidorowy w wielu ogrodach dobiega końca – większość owoców została już zebrana, a w szklarniach pozostały resztki roślin. Pytanie brzmi: co zrobić z roślinami, które zaowocowały? Niewłaściwe zarządzanie wyrwanymi roślinami może prowadzić do rozprzestrzeniania się chorób w kolejnym sezonie.

Powody ostrożności
Pomidory są podatne na szereg patogenów grzybowych i bakteryjnych (mączniaka, fuzariozę, bakteriozę) oraz na przenoszenie szkodników. Kompostowanie lub sadzenie zainfekowanych roślin w ogrodzie może prowadzić do ich przetrwania i ponownego zarażenia kolejnych nasadzeń. Jednak inne rośliny, takie jak ogórki, cukinia czy dynie, również mogą być dotknięte tą chorobą. 

Kiedy kompostowanie nie wystarcza
Domowe kompostowniki nie osiągają temperatur wystarczających do całkowitego zniszczenia patogenów; aby bezpiecznie zabijać choroby, konieczne jest utrzymanie kompostu w fazie wysokotermofilowej (rzędu 50–60 °C i więcej) przez wystarczająco długi czas, co w praktyce nie jest gwarantowane w przypadku małych pryzm.

Spalanie roślin – uwaga na prawo.
Spalanie odpadów biologicznych (liści, trawy, gałęzi, resztek roślinnych) jest w Polsce prawnie zabronione. Spalanie w celu utylizacji odpadów biologicznych nie jest już generalnie dozwolone i może podlegać karze. Dlatego spalanie jako „roztwór” jest nielegalne. Kara pieniężna może wynieść do 5 000 zł. 

Zalecane praktyki – krok po kroku

• Rozróżnij rośliny zdrowe od zainfekowanych. Jeśli masz pewność, że rośliny nie są zainfekowane (nie mają widocznych plam, zgnilizny, pleśni ani nietypowych deformacji), zazwyczaj możesz je dodać do domowego kompostownika lub pojemnika na odpady organiczne, zgodnie z lokalnymi przepisami. W razie wątpliwości lepiej zachować ostrożność.
• Nie wrzucaj roślin z objawami choroby lub silnym porażeniem do domowego kompostownika ani publicznego pojemnika na odpady organiczne. Zamiast tego pozbądź się ich bezpiecznie: umieść je w szczelnym worku i oddaj w punkcie zbiórki lub zanieś do zakładu kompostowania, który przetwarza odpady organiczne przemysłowo w wysokich temperaturach. Zmniejsza to ryzyko rozprzestrzeniania się chorób.
• Przed transportem należy oczyścić bryłę korzeniową i usunąć nadmiar gleby – nie zanieczyszczaj niepotrzebnie pojemników organicznych glebą pełną zarodników i szkodników.
• Do punktu zbiorczego lub zakładu kompostowania – jeśli w Twojej gminie znajduje się zakład kompostowania lub duży zakład przetwarzania odpadów biologicznych, korzystaj z nich. Procesy zachodzą tam w temperaturach, które niezawodnie redukują ryzyko pojawienia się patogenów i szkodników, dzięki czemu uzyskany kompost można bezpiecznie wykorzystać.
• Odpady mieszane – jeśli nie masz możliwości zabrania roślin do zakładu kompostowania, a rośliny są zainfekowane, odpowiednim (i bezpiecznym) rozwiązaniem jest ich wyrzucenie do odpadów komunalnych zgodnie z lokalnymi przepisami (odpady te zostaną następnie przetworzone przez infrastrukturę zbiórki i utylizacji).

Praktyczne wskazówki

• Nie wrzucaj do kompostu resztek zainfekowanych owoców i nasion (mogą wykiełkować w przyszłym roku).
• Jeśli uprawiasz rośliny w pojemnikach, usuń podłoże i oddaj je do recyklingu (w punkcie skupu) lub wymień je na nowe – nie używaj starej, nieuprawionej gleby do uprawy tej samej rośliny.
• Transportując zainfekowane rośliny, należy używać zamkniętych worków i nie pozostawiać ich bez opieki, aby ograniczyć rozprzestrzenianie się zarodników i szkodników.

Choć kuszące jest „szybkie spalenie” lub „wrzucenie wszystkiego do kompostu”, bezpieczniejsze praktyki pomogą zapobiec rozprzestrzenianiu się chorób w kolejnym sezonie i są zgodne z obowiązującymi przepisami. Najbezpieczniej jest: kompostować zdrowe rośliny zgodnie z lokalnymi przepisami, a podejrzane lub chore rośliny oddać do kompostowni lub wyrzucić do śmieci zgodnie z wytycznymi gminy dotyczącymi odbioru odpadów.